Zespół zaburzeń po intensywnej terapii – PICS (Post-Intensive Care Syndrome) oraz Syndrom zaburzeń po intensywnej terapii u członków rodzin chorych leczonych na OIT – PICS-F (Post-Intensive Care Syndrome – Family)

Zespół zaburzeń po intensywnej terapii – PICS (Post-Intensive Care Syndrome) oraz Syndrom zaburzeń po intensywnej terapii u członków rodzin chorych leczonych na OIT – PICS-F (Post-Intensive Care Syndrome – Family)

• Kategoria Aktualności
• 16 czerwca 2024
• Beata

Może ostatnio ktoś z bliskich Ci osób trafił do szpitala i przebywał dłużej na Oddziale Intensywnej Terapii. Na szczęście powrócił po tym trudnym czasie do domu ale od tamtej pory masz poczucie, że nie jest do końca sobą – nie może jakoś wrócić do przedszpitalnej formy[1].

Nowe lub pogarszające się problemy zdrowotne po krytycznej chorobie, które zostają
po długim pobycie oraz wyjściu ze szpitala mogą wskazywać na wystąpienie u Twojego domownika Zespołu zaburzeń po intensywnej terapii – PICS (Post-Intensive Care Syndrome)  [2, s.35].

Jego główne objawy dotyczą trzech sfer – psychicznej, fizycznej i poznawczej. Najczęściej objawiają się występowaniem któryś, z poniżej wymienionych w danych płaszczyznach:

1. Zaburzenia psychiczne:
   • lęk (ostry zespół stresowy);
   • PTSD;
   • depresja;
2. Zaburzenia fizyczne:
   • osłabienie układu oddechowego;
   • zaburzenia nerwowo-mięśniowe;
   • osłabienie czynności fizycznych;
3. Zaburzenia poznawcze:
   • zaburzenia pamięci;
   • zaburzenia uwagi;
   • zaburzenia wzrokowo-przestrzenne;
   • spowolnienie procesów myślowych;
   • zaburzenia funkcji wykonawczych.

Choć co najmniej ¼ osób hospitalizowanych w OAIT przejawia któryś z elementów PICS, ponieważ brak jednego testu, który pozwoliłby postawić szybko i łatwo rozpoznanie zespołu PICS, często pozostaje on nierozpoznany.

Jeśli masz poczucie, że bliska Ci osoba, po hospitalizacji na Intensywnej Terapii, doświadcza wymienionych trudności, zaproponuj jej udanie się po pomoc do specjalisty. Ważne aby osoba, która się zna na danych trudnościach, mogła je ocenić aby następnie wskazać możliwości pomocy.

Z obszaru zaburzeń psychicznych będzie to psychiatra lub psycholog czy psychoterapeuta. Jeśli chodzi o ocenę funkcji poznawczych, to zajmuje się tym psycholog bądź neuropsycholog. Na NFZ możesz udać się na przesiewową ocenę funkcji poznawczych do lokalnej Poradni Zdrowia Psychicznego (PZP), gdzie przyjmuje psycholog. W kwestiach funkcjonowania fizycznego pomoże lekarz lub fizjoterapeuta.

Niestety Syndrom zaburzeń po intensywnej terapii może też wystąpić u członków rodzin chorych leczonych na OIT –  PICS-F (Post-Intensive Care Syndrome – Family). Pojawia się zarówno w sytuacji śmierci bliskiego chorego, jak i po wypisie ze szpitala [1]. Jeśli chodzi o członka rodziny osoby leczonej na OIT, to doświadcza on w związku z tym symptomów
z obszaru zdrowia psychicznego, np. lęku (ostry zespół stresowy), PTSD, depresji czy żalu.

Czynniki jego ryzyka stanowią:

• utrzymujący się wcześniej niepokój i/lub przygnębienie;
• lęk, depresja, ciężka choroba psychiczna w wywiadzie rodzinnym;
• bycie kobietą;
• bycie młodszym członkiem rodziny;
• pozostawanie z pacjentem w związku małżeńskim [3];
• bycie rodzicem dziecka hospitalizowanego na oddziałach pediatrycznych [1].

Zdarza się, że objawy stopniowo ustępują w okresie od kilku miesięcy do kilku lat aż do całkowitego ale niekiedy pozostają na stałe.

Aby problemy Chorego i jego rodziny nie stanowiły trwałych problemów w codziennym życiu rodzinnym i społecznym, wymagają rozpoznania i leczenia.

Dostrzegasz dane trudności u bliskiej Ci osoby, u siebie? Nie zwlekaj, skorzystaj z pomocy specjalisty!

Literatura:

1,Lechowicz K., Drożdżal S., Karolak I., Kotfis K. (2019) Zespół zaburzeń po intensywnej terapii (PICS) Anestezjologia i Ratownictwo 2019, 13:289–296

2. Ozga D., Jadczak M., Krupa S., Snopek-Abramowicz B., Kubisa A., Niemczyk E., Zdun A. (2019) Zwyczaje, postawy i doświadczenia pielęgniarek anestezjologicznych i intensywnej terapii na temat na temat obecności rodzin obecności rodzin w OIT – projekt badawczy Grupy Roboczej ds. praktyki polskiego towarzystwa pielęgniarek anestezjologicznych i intensywnej opieki Pielęgniarstwo w Anestezjologii i Intensywnej Opiece 2019;5(2):33–37

3. Jezierska N., Borkowski B., Gaszyński W. (2014) Psychological reactions in family members of patients hospitalised in intensive care units Anestezjologia Intensywna Terapia 2014, 46:45–48